Af en toe laaien er hevige discussies op over het nut van de ambtenaar, waarbij vooral traagheid en verspilling van belastinggeld aan de orde komen. Op dat nut ga ik nu niet dieper in (dat heb ik op een andere plek al gedaan en volgens mij zou het er zonder ambtenaren niet goed uitzien in Nederland en bestond Almere ook niet), maar de vraag of het efficiënter kan moet voortdurend worden gesteld.
Hoe je het ook draait of keert, de overheid wordt gefinancierd vanuit een hele verzameling belastingen en die moeten niet al te hoog oplopen. Daar is iedereen het over eens, ook ambtenaren - natuurlijk alleen al omdat ze zelf ook weer belasting betalen. Net als in het bedrijfsleven (zeker nu!) wordt er dus gezocht naar middelen om de kosten te reduceren. En... net als in het bedrijfsleven kan dat volkomen averechts werken. Want stel nu eens dat iemand in Maastricht (een ambtenaar) een briljante vondst heeft gedaan. Niet gewoon iets dat zich in een schemaatje via de mail laat verspreiden, maar echt een ingewikkeld verhaal waar je even een powerpointsessie of lunchbijeenkomst aan moet wijden. Voor ambtenaren in Delfzijl en Den Helder zou het een uitkomst zijn, die honderden of zelfs duizenden uren werk kan besparen. De investering? Een paar uur, van de bewuste uitvinder en van de toehoorders en een treinkaartje. Tien uur werk misschien in totaal en honderd euro reiskosten? Helaas is er net bezuinigd en mag de ambtenaar uit Maastricht niet meer reizen. Hetzelfde geldt voor de ambtenaren uit Den Helder en Delfzijl. Alleen een Zeeuwse overheidsdienaar mocht nog op pad - met dienstauto, maar had pas tijd na middernacht. Dat schiet ook niet op...
Nu is het heel erg lastig om het verschil te zien tussen een snoepreisje en een nuttige studiereis. Sterker nog, het is soms pas achteraf duidelijk en dat betekent dat je soms voor niks op pad bent geweest, dwz. zonder resultaat. Schande - maatschappelijke gelden verspild!!! Geen dienstreizen meer toestaan dus.
Daar komt bij dat er net veertig nieuwe regels zijn afgekondigd, waardoor iedereen over zijn of haar oren in het werk zit. Even bellen is er dus niet bij. Het mailtje met de attendering zakt verder en verder naar beneden - ooit zal het worden gelezen. Is er dan geen uitweg uit dit dilemma? Hoezo kostenbesparing?
Ooit was ik ambtenaar en maakte ik af en toe zo'n studiereis. Toen kregen we email, usenet en zelfs Internet. Ambtenaren gingen mailen. Hoewel ik op de een of andere manier nooit erg warm ben gelopen voor technische zaken, behalve dingen die direct met elektriciteit te maken hebben (nodige schokken en brandwonden opgelopen - zowel van hoge spanningen als van soldeerbouten) kon ik er toch goed mee uit de voeten. Naast mijn favoriete taal, SQL (bijna net zo mooi als Noors en Italiaans :-D) heb ik maar HTML geleerd. Dat is nu van het niveau "kolengestookte centrale", maar ook daar kun je nog steeds elektriciteit mee opwekken. De Intranetten en overheidswebsites kwamen op. Ik weet nog dat ik op een dag onder het "bebouwde kom" bord van "Ten Boer" een tweede bordje zag met www.tenboer.nl
De hele wereld kon ineens weten dat er een plaats bestond die ze voorheen zelfs in Amsterdam niet kenden! Het werd dus mogelijk om zonder geografische beperkingen kennis te delen, maar op dat moment verliet ik de overheid.
Ineens bevond ik mij in de wereld van leaseauto's, declarabele uren en avondsessies.Totaal, maar dan ook totaal anders. Als je iemand wilde spreken maakte je je agenda vrij en verschoof het werk naar avond of weekend. Je stapte in je leaseauto en ging op bezoek. Je hoorde dingen, vertelde dingen en soms kwam er een opdracht uit. Een andere keer bleef het bij een presentatie en een visitekaartje. Wat een andere wereld. Maar hoewel er nog steeds veel wordt gereisd in onze branche van "extern advies", zijn we veel groener geworden. Plastic sheets zijn powerpoints geworden. Reizen zijn voor een groot deel vervangen door conference calls en ... contact houden doen we via social media. Toch heb ik door het vele rondreizen en samenwerken in verschillende opdrachten een heel goed zicht op de overeenkomsten en verschillen tussen overheidsorganisaties. Gaandeweg ontwikkel je antennes voor wat wel en niet werkt en wat - ook al is het nog zo geweldig - tot "hakken in het zand" zal leiden. Bovendien pik je op de ene plek ideeën op, die je op de andere weer kunt droppen.
De uitweg uit het dilemma van de niet reizende ambtenaren is dus simpel: de externe medewerker die zojuist een opdracht in Maastricht heeft gedaan, wordt ingehuurd door den Helder, waar de kennis ook geleidelijk aan doordringt. Uiteraard was dit niet de hoofdreden om de deskundige in te huren, maar het is een prettig bijeffect. Maar waarom zouden alleen de externe adviseurs een netwerk mogen onderhouden op de flexplekken op kantoor of onderweg via de mobiele telefoon in de auto, terwijl de ambtenaren in hun kamers zwoegen op beslisnota's en programma's van eisen?
Mijn kinderen werken feilloos samen met andere kinderen in Finland, Nieuw Zeeland of Canada om draken te verslaan, vijandige legers onschadelijk te maken of nieuwe omgevingen en landschappen te ontwikkelen voor deze bezigheden. Youtube, Skype, MSN en multi-user omgevingen op een "server" spelen daarbij een rol. Wat een server is interesseert ze niet, maar als je een paar euro betaalt kun je samen aan de slag. Het belang van security hebben ze door schade en schande jaren geleden geleerd in "Habbo-hotel". Voor de volwassenen is er - vooral buiten werktijd - Twitter, LinkedIn, Facebook en Flickr. Social Media zijn enerzijds een ongrijpbaar concept terwijl er aan de andere kant driftig gebruik van wordt gemaakt. Het is wel een heel nieuwe manier van denken, dat chaotische samenwerken en communiceren via wisselende kanalen, waarbij je elkaar toch steeds weer tegenkomt, ongeacht de fysieke afstand. Je kunt er ook aardig moe van worden en het kost tijd, maar het voorziet wel degelijk in een behoefte. Terwijl de sociale Het is netwerken voor de externe adviseurs benzine en tijd besparen, kunnen ze binnen de overheid bijdragen aan het verbeteren van de communicatie en het delen van kennis. absoluut niet nodig om te wachten tot de kinderen van nu eindelijk bij de overheid aan de slag zijn gegaan. De overgang is haalbaar voor iedereen die zich los kan maken van overmatige planning, koppeling tussen communicatiekanaal & inhoud of bereid is het verschil tussen werk en privé een beetje te laten vervagen. 
Het briljante idee uit Maastricht kan immers via een mengsel van Twitter, Youtube, een ge-uploade Powerpoint, LinkedIn, email en een blog worden uitgedragen en wel tijd- en plaatsonafhankelijk! Het emailtje dat overdag niet meer aan de beurt kwam, is s avonds nog steeds in te zien en de link naar de powerpoint die erin staat opent thuis ook probleemloos. De beoordeling kan meteen worden getagd, reacties worden toegevoegd of getwitterd. Natuurlijk, de informatie ligt "buiten" en dus op straat, maar de Wet Openbaarheid Bestuur (WOB) dwingt dat in meer dan 80% van de gevallen toch al af. Alle boodschappen die niet actief verspreid hoeven te worden zijn zo toch openbaar. Een beetje gezond verstand kan geen kwaad, maar is het laten slingeren van een fotokopie minder schadelijk?
Dus... wat zou het handig zijn als er zoiets bestond als "ambtenaar 2.0". Maar... dat bestaat al! Ambtenaren en (externe) adviseurs bij de overheid: kijk op http://ambtenaar20.ning.com/ en deel je kennis - gratis! - met anderen. Het is meteen een goed uithangbord, terwijl het de kosten van de overheid kan drukken. Want men kan in Den Helder en Delfzijl nu gewoon op de website kijken van de collega uit Maastricht! Ga het platform alstublieft niet misbruiken voor reclame, want daar kunnen ambtenaren doorgaans nog minder goed tegen dan collega's. Er zijn trouwens meerdere communities, die onderling vaak wel verbonden zijn - soms op persoon. Voorbeelden zijn bv. amsterdam 2.0 en de themasite gov 2.0
Leef mee, denk mee, vertel deel en profiteer van dit speciale hoekje in maatschappij 2.0!
Share this | 519 keer bekeken | 0 reacties
